15 EYLÜL DÜNYA LENFOMA FARKINDALIK GÜNÜ
Lenfoma hakkında farkındalık oluşturmak, hastalığın belirtilerine dikkat çekmek ve erken tanınınönemini vurgulamak amacıyla her yıl 15 Eylül, Dünya Lenfoma Farkındalık Günü olarak anılmaktadır.
Lenfatik sistem, bağışıklık sisteminin önemli bir parçasıdır ve vücudun enfeksiyonlara karşı
savunmasında rol oynar. Lenf düğümleri, dalak, timüs bezi, kemik iliği ve lenfatik damarlar ile diğer lenfoiddokulardan oluşan bu sistemde yer alan lenfosit adı verilen beyaz kan hücrelerinden gelişen kötü huyluhastalıklara lenfoma denir.
Lenfomalar temel olarak iki ana gruba ayrılır:
·Hodgkin Lenfoma (HL)
· Hodgkin Dışı Lenfoma (Non-Hodgkin Lenfoma / NHL)
Lenfomanın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, bazı faktörlerin hastalık riskini artırdığı bilinmektedir. Bu faktörler lenfomanın alt tipine göre değişebilmekle birlikte başlıcaları şunlardır: ·Yaş: Vakaların çoğu 50 yaş ve üstü bireylerde görülür. Lenfoma riski yaşla birlikte artmakla birlikte,bazı alt tipler genç yaşlarda daha sık görülebilir.
·Cinsiyet: Non-Hodgkin lenfomalar genel olarak erkeklerde daha sık görülürken, bazı alt tipler kadınlarda daha sık görülebilir. ·Aile öyküsü: Birinci derece akrabalarında lenfoma bulunan kişilerde risk artabilir.·Bağışıklık sisteminin zayıflaması: HIV enfeksiyonu, doğuştan bağışıklık sistemi bozuklukları ve bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler bazı lenfoma türlerinin riskini artırabilir. · Otoimmün hastalıklar: Romatoid artrit ve Sjögren sendromu gibi bazı otoimmün hastalıklar belirlilenfoma alt tipleriyle ilişkilidir.
·Bazı enfeksiyonlar: Epstein-Barr virüsü (EBV), HIV, insan T-hücreli lösemi virüsü tip 1 (HTLV-1), Hepatit C virüsü ve Helicobacter pylori gibi bazı enfeksiyonlar belirli lenfoma alt tipleriyle ilişkilidir. · Bazı kimyasal maddelere maruziyet: Benzen ve bazı tarım ilaçları gibi kimyasal maddeleremaruziyetin özellikle Non-Hodgkin lenfoma riskini artırabileceğine ilişkin çalışmalarbulunmaktadır.·Fazla kilo ve obezite: Bazı çalışmalar fazla kilo ve obezitenin Non-Hodgkin lenfoma riskiyle ilişkili olabileceğini göstermektedir.
Belirtiler;Lenfomanın en sık görülen belirtisi; boyun, koltuk altı veya kasık bölgesinde ortaya çıkan, genellikleağrısız lenf bezi şişlikleridir. Bunun yanında açıklanamayan ateş, gece terlemesi, istemsiz kilo kaybı,halsizlik, kaşıntı ve bazı durumlarda öksürük veya nefes darlığı görülebilir.
Erken Teşhis ve Tarama
Lenfoma için kabul edilmiş bir toplum tabanlı tarama yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenlekişilerin belirtileri bilmesi ve fark ettiklerinde sağlık kuruluşuna başvurması önemlidir.
Tanı Yöntemleri
· Ayrıntılı öykü ve fizik muayene· Lenf nodu biyopsisi (kesin tanı için
altın standart)· Kemik iliği biyopsisi· Kan sayımı, biyokimyasal testler
· Görüntüleme yöntemleri (PET-CT, MRI, X-ray)
Tedavi Yaklaşımları;
Hastalığın türü, alt tipi, evresi ve hastanın genel sağlık durumuna göre tedavi yaklaşımı değişir.Tedavide kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler kullanılabilir. Uygunhastalarda kök hücre nakli de tedavi seçenekleri arasında yer alır. Cerrahi tedavi ise bazı özel durumlardauygulanabilir.
· Kemoterapi
· Radyoterapi
· Biyolojik tedaviler (monoklonal
antikorlar)
· Hedefe yönelik tedaviler
· Kök hücre nakli (uygun hastalarda)
· Cerrahi, sadece tanısal amaçlarla veya özel durumlarda uygulanır.
Temel Mesajlar:
· Vücudunuzda olağan dışı bir değişiklik fark ettiğinizde, beklemeyin!
· Süreklilik gösteren şikâyetleriniz varsa sağlık kuruluşuna başvurun!
· Fark ettiğiniz bulgular her zaman kansere işaret etmeyebilir; ancak değerlendirilmesi önemlidir!
· Lenfomanın erken tanı ve tedavisi, hastalığın türü ve evresine göre tedavi başarısını olumlu yönde etkileyebilir.!
“Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır”
“Fark Et, Harekete Geç”
“Vücudunu Dinle, Şüpheli Durumu İhmal Etme”